An toàn khi dùng chảo: phòng và xử lý cháy dầu trong bếp đúng cách
Chảo là dụng cụ dùng nhiều nhất trong bếp, cũng là nơi dễ xảy ra tai nạn nhất: bỏng dầu, cháy dầu, chảo trượt khỏi bếp. Nắm vững các nguyên tắc an toàn khi dùng chảo giúp bảo vệ cả gia đình và gian bếp của bạn. Điện máy Thành Đô tổng hợp những điều cần biết dưới đây.
Những nguy cơ thường gặp khi dùng chảo
- Bỏng do dầu bắn: khi thả thực phẩm còn ướt vào dầu nóng, nước gặp dầu sôi bốc hơi đột ngột làm dầu văng ra.
- Cháy dầu: dầu bị đun quá điểm bốc khói, tiếp tục nóng lên có thể tự bắt lửa, hoặc bén lửa từ ngọn lửa gas.
- Đốt chảo rỗng: quên chảo trên bếp đang bật, gây hỏng chảo, sinh khói và tiềm ẩn nguy cơ cháy.
- Chảo lật, trượt: chảo đặt lệch kiềng, tay cầm chĩa ra ngoài dễ bị va vào làm đổ.
- Bỏng tay cầm: tay cầm kim loại, chảo gang, chảo vừa lấy từ lò ra rất nóng.
Nguyên tắc an toàn khi dùng chảo hằng ngày
- Không rời bếp khi đang chiên rán. Nếu phải đi, hãy tắt bếp.
- Thấm khô thực phẩm trước khi cho vào dầu nóng; thả nhẹ từ mép chảo, hướng ra xa người.
- Quay tay cầm vào trong, không chĩa ra lối đi, đặc biệt khi nhà có trẻ nhỏ.
- Đặt chảo cân đối trên kiềng bếp gas hoặc giữa vùng nấu bếp từ.
- Dùng nắp chắn dầu hoặc nắp chảo khi chiên món dễ bắn.
- Dùng găng tay, nhấc lót nồi khi cầm chảo gang, chảo inox tay cầm kim loại.
- Không đổ dầu quá nhiều: khi chiên ngập dầu, chỉ đổ tối đa khoảng một phần ba đến một nửa chiều cao thành chảo.
- Bật máy hút mùi để giảm khói dầu và hơi nóng tích tụ.
Xử lý đúng khi chảo dầu bốc cháy
Cháy dầu là tình huống nguy hiểm vì phản xạ tự nhiên – dội nước – lại khiến đám cháy bùng lên dữ dội. Khi nước gặp dầu đang cháy ở nhiệt độ rất cao, nước lập tức hóa hơi, đẩy dầu cháy văng tung tóe ra xung quanh. Vì vậy, hãy ghi nhớ các bước sau:
- Tuyệt đối không dội nước vào chảo dầu đang cháy.
- Tắt bếp ngay (khóa van gas nếu dùng bếp gas) nếu có thể tiếp cận an toàn.
- Đậy kín bằng nắp kim loại hoặc tấm chăn chống cháy để cắt nguồn oxy. Trượt nắp từ phía trước, không ném nắp từ trên xuống.
- Không di chuyển chảo đang cháy, tránh làm dầu sánh ra ngoài.
- Với đám cháy nhỏ, có thể rắc nhiều baking soda hoặc muối để dập; không dùng bột mì vì dễ bắt lửa.
- Dùng bình chữa cháy phù hợp nếu gia đình có trang bị; nếu lửa lan rộng, rời khỏi khu vực và gọi cứu hỏa 114.
- Giữ nắp đậy cho đến khi chảo nguội hẳn, không mở sớm vì dầu nóng có thể bùng cháy lại.
Lưu ý an toàn với từng loại chảo
Chảo chống dính
Không đun chảo rỗng ở lửa lớn. Lớp phủ gốc PTFE khi bị quá nhiệt có thể sinh khói; hãy luôn có dầu hoặc thực phẩm trong chảo và dùng lửa vừa. Thay chảo khi lớp phủ bong tróc nhiều.
Chảo inox, chảo gang
Chịu nhiệt cao nhưng tay cầm kim loại rất nóng. Chảo gang giữ nhiệt lâu, kể cả khi đã tắt bếp vài phút vẫn có thể gây bỏng. Đặt chảo nóng lên lót nồi, không đặt trực tiếp lên mặt bàn gỗ, mặt đá nhân tạo.
Chảo trên bếp từ
Bếp từ an toàn hơn vì không có lửa trần, nhưng chảo vẫn nóng rất nhanh. Không bật công suất tối đa để làm nóng chảo rỗng; tận dụng tính năng hẹn giờ, khóa trẻ em của bếp từ nếu có. Không để vật dụng kim loại như dao, muỗng trên mặt bếp khi đang hoạt động.
Xử lý khi bị bỏng dầu
Nếu không may bị dầu bắn, hãy nhanh chóng làm mát vùng bỏng bằng nước mát sạch (không dùng nước đá) trong khoảng 15–20 phút, tháo bỏ nhẫn, đồng hồ quanh vùng bỏng trước khi sưng. Không bôi kem đánh răng, nước mắm, mỡ… lên vết bỏng. Che phủ nhẹ bằng gạc sạch. Với vết bỏng rộng, phồng rộp nhiều, ở mặt, tay hoặc ở trẻ nhỏ, cần đưa đến cơ sở y tế.
Trang bị giúp gian bếp an toàn hơn
Bên cạnh thói quen tốt, một số trang bị giúp giảm rủi ro đáng kể: nắp chắn dầu, găng tay chịu nhiệt, chăn chống cháy, bình chữa cháy mini, máy hút mùi có công suất phù hợp diện tích bếp. Ngoài ra, chọn chảo có tay cầm cách nhiệt tốt, đáy phẳng đứng vững như chảo lòng sâu Cuckoo Kyndell COP-AD2810HG (khoảng 615.000 đồng, giá tham khảo tại thời điểm viết) cũng giúp chiên rán an toàn hơn nhờ thành cao hạn chế văng dầu.
Mua chảo và thiết bị bếp an toàn tại Điện máy Thành Đô
Điện máy Thành Đô cung cấp chảo chính hãng, bếp từ, máy hút mùi và nhiều dụng cụ nhà bếp giúp gian bếp an toàn, tiện nghi. Liên hệ hotline 0915 431 433 hoặc ghé showroom 63 C18, P. Bảy Hiền, TP.HCM để được tư vấn.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao không được dội nước vào chảo dầu đang cháy?
Nước gặp dầu cháy sẽ hóa hơi tức thì, đẩy dầu cháy văng ra xung quanh làm đám cháy lan rộng và gây bỏng nghiêm trọng.
Dầu ăn bốc khói có nguy hiểm không?
Dầu bốc khói là dấu hiệu đã quá nóng, dễ sinh chất có hại và có thể bắt lửa nếu tiếp tục đun. Hãy giảm lửa hoặc nhấc chảo khỏi bếp.
Có nên trang bị bình chữa cháy trong bếp gia đình không?
Nên. Một bình chữa cháy nhỏ phù hợp cùng chăn chống cháy giúp bạn xử lý kịp thời đám cháy nhỏ trước khi lan rộng.














